Wat is het verschil tussen biologisch en Demeter?

Biologisch en Demeter lijken op elkaar. Beide vormen van landbouw werken zonder kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen of genetisch gemodificeerde organismen, en besteden veel aandacht aan dierenwelzijn en natuur. Maar er zijn ook belangrijke verschillen tussen deze vormen van landbouw.

Een Demeter-boer (biodynamisch) is altijd biologisch, maar gaat met aanvullende normen verder dan de EU-wetgeving voor biologische landbouw. De Demeter-normen leggen extra nadruk op een levende bodem, samenhang binnen het bedrijf, dierenwelzijn, plantenintegriteit en voedingskwaliteit.

Zorg voor een levende bodem
Demeter-bedrijven bemesten evenwichtiger, met maximaal 112 kilo stikstof per hectare uit alle meststoffen. Bij biologisch mag dat 170 kilo stikstof zijn uit dierlijke mest, met daarnaast onbeperkt stikstof uit andere bronnen. In de biodynamische landbouw wordt minimaal 60% biologische vaste mest of compost gebruikt, terwijl vaste mest bij biologisch niet verplicht is. Gangbare drijfmest is bij Demeter verboden, maar bij biologisch mag tot 35% worden gebruikt. Om de bodem rust te geven is de vruchtwisseling is bij Demeter strenger: minimaal 30% groenbemesters en 50% rooivruchten, terwijl biologisch bedrijven minimaal één keer per twee jaar een gewas mogen telen op hetzelfde perceel. Daarnaast is stomen van grond in kassen is bij Demeter niet toegestaan; biologisch kent hier geen regels voor.

Het bedrijf als levend organisme
Een Demeter-bedrijf moet volledig worden omgeschakeld, terwijl biologisch gedeeltelijke omschakeling toestaat. Daarnaast is er een verschil tussen het voer van eigen bodem dat vee krijgt. Rundvee op biodynamische bedrijven krijgt minstens 80% voer van eigen bodem, geiten 60%, en varkens en pluimvee 50%. Bij biologisch is dat respectievelijk 60% voor rundvee en geiten, en 20% voor varkens en pluimvee. Het is op Demeter-bedrijven daarnaast ook niet toegestaan om gangbaar voer te geven, terwijl er bij biologische varkens en pluimvee 5% gangbaar voer is toegestaan.
Als het om jonge dieren gaat zijn er ook verschillen. Zo krijgen Demeter kalveren minimaal drie maanden verse, bedrijfseigen melk, Demeter (geiten)lammeren en veulens 45 dagen. Bij biologische jonge dieren is er echter melk op basis van melkpoeder toegestaan.
Ook wordt er anders omgegaan met het ondersteunen van biodiversiteit. Een Demeter-bedrijf moet minimaal 10% van het bedrijf ingericht hebben om de biodiversiteit te ondersteunen (in de kasteelt minimaal 20%); voor biologische bedrijven zijn hier geen regels over vastgelegd.

Menselijke ontwikkeling in de landbouw
Alle Demeter-boeren nemen deel aan “Collegiale Toetsing”, waarbij zij elkaars bedrijven bezoeken en kennis uitwisselen om de kernwaarden van Demeter verder te ontwikkelen. Voor biologische boeren bestaat dit systeem niet.

Respect voor de integriteit van de plant
Bij Demeter zijn zowel gentechzaden als CMS-hybriden verboden. In de biologische landbouw zijn gentechzaden eveneens verboden, maar CMS-hybriden zijn toegestaan.

Respect voor de integriteit van het dier
Demeter-voorschriften verbieden het onthoornen van koeien, terwijl dit bij biologisch is toegestaan met ontheffing. Ook is het fokken met genetisch hoornloze mannelijke dieren in de melkveehouderij bij Demeter verboden, terwijl er in de biologische veehouderij geen regels zijn op dit gebied. Daarnaast mogen stieren die voortkomen uit embryo-transplantatie niet worden ingezet, en zijn extreme vleesrassen bij Demeter verboden, terwijl er in de biologische veehouderij geen regels zijn op dit gebied.
Op biodynamische bedrijven mogen maximaal 5 kippen per m² staloppervlak gehouden worden (biologisch: 6 kippen), per 100 leghennen zijn er 2 hanen aanwezig (biologisch: geen regels op dit gebied) en de leghennen hebben een zandbad in de binnenruimte (biologisch: geen regels op dit gebied). Het pluimvee krijgt bij Demeter minimaal 5% van het voer in de vorm van uitgestrooide, hele granen; 20% van het voer dient uit hele granen te bestaan. In de biologische landbouw mag al het voer in de vorm van meel in voerbakken worden gegeven.
Medicijnen die organofosforverbindingen bevatten, zijn bij Demeter verboden maar bij biologisch toegestaan.

Levenskrachten en voedingskwaliteit
Het gebruik van biodynamische preparaten is verplicht op Demeter-bedrijven (biologisch: geen regels op dit gebied). Om de levenskracht te behouden zijn er bij Demeter-bedrijven diverse bewerkingen verboden, zoals homogeniseren van melk, rijpen van vlees door middel van elektrische behandeling, gebruik van magnetron, hoge frequentiedroger en chemische modificatie. In de biologische landbouw zijn deze bewerkingen wél toegestaan.
Demeter-producten mogen alleen hulpstoffen in bewerkte producten gebruiken als ze niet kunnen worden gemist en onschadelijk zijn. Maar conservering op basis van nitriet, citroenzuur en ascorbinezuur is bij Demeter-producten niet toegestaan. In de biologische landbouw zijn deze bewerkingen wél toegestaan.
Ook is het aromatiseren met natuurlijke aroma’s niet toegestaan bij Demeter-producten, deze producten mogen alleen op smaak gebracht worden met kruiden, specerijen en pure extracten; bij biologische producten zijn natuurlijke aroma’s wel toegestaan.

Kortom: alle Demeter-producten zijn biologisch, maar niet alle biologische producten zijn Demeter. Demeter gaat verder in zorg voor de aarde, de kringloop en de samenhang van het leven op de boerderij. Bij Demeter wordt er gestreefd naar een zelfvoorzienend, levend landbouworganisme dat natuur, mens en dier in evenwicht brengt.

Wist je dat biologische producten te herkennen zijn aan het EU-biologisch logo (het groene blaadje met sterren) en dat Demeter producten ook hun eigen keurmerk hebben met het Demeter-logo.

Samengevat:

Onderwerp	Demeter (Biodynamisch)	Biologisch
Zorgdragen voor een levende bodem
Evenwichtige bemesting	Max. 112 kilo stikstof per hectare uit alle meststoffen	Max. 170 kilo stikstof uit dierlijke mest en daarnaast onbeperkt stikstof uit andere toegelaten meststoffen
Organische stof	Minimaal 60% biologisch, vaste mest of compost	Vaste mest is niet verplicht
Gangbare (drijf)mest	Niet toegestaan	35% gangbare (drijf)mest is toegestaan
Vruchtwisseling	Ruime vruchtwisseling om de bodem rust te geven: minimaal 30% groenbemesters en maximaal 50% rooivruchten	Minimaal 1:2, dus gewassen kunnen eens in de twee jaar op hetzelfde perceel staan
Stomen van grond in kassen	Niet toegestaan	Geen regels op dit gebied
Het bedrijf vormt een levend, samenhangend geheel; een bedrijfsorganisme
Bedrijf moet worden volledig omgeschakelen	Ja	Gedeeltelijke omschakeling onder voorwaarden mogelijk
Dieren op het eigen bedrijf	Bij rundvee 80% voer eigen bedrijf; bij geiten 60%; bij varkens/pluimvee 50% (eventueel aangevuld met voer uit de regio)	Bij rundvee/geiten 60% voer eigen bedrijf of uit de regio; bij varkens/pluimvee 20%
Gangbaar voer	Niet toegestaan	5% gangbaar voer is toegestaan bij varkens en pluimvee
Jonge dieren	Verse, bedrijfseigen melk; kalveren de eerste 3 maanden, (geit)lammeren en veulens 45 dagen	Melk op basis van melkpoeder is toegestaan
Biodiversiteit	Minimaal 10% van het bedrijf is ingericht om de biodiversiteit te ondersteunen. In de kasteelt is dit minimaal 20%	Geen regels op dit gebied
Je als mens ontwikkelen aan de landbouw
Collegiale Toetsing	Alle boeren doen mee aan 'Collegiale Toetsing'. In groepen bezoeken ze elkaars bedrijf en bevragen ze elkaar over hoe de boer zich ontwikkelt en hoe de kernwaarden van Demeter verder te ontwikkelen zijn	Geen regels op dit gebied
Respecteren integriteit van de plant
Gentechzaden en CMS-hybriden	Verboden	Gentechzaden verboden, CMS-hybriden toegestaan
Respecteren integriteit van het dier
Onthoornen	Verboden	Toegestaan met ontheffing
Max. kippen per m² staloppervlak	5	6
Aanwezigheid hanen	Per 100 leghennen zijn 2 hanen aanwezig	Geen regels op dit gebied
Zandbad	Leghennen hebben een zandbad in de binnenruimte	Geen regels op dit gebied
Voer pluimvee	Minimaal 5% van het voer in de vorm van uitgestrooide, hele granen; 20% van het voer dient uit hele granen te bestaan	Al het voer mag in de vorm van meel in voerbakken worden gegeven
Medicijnen met organofosforverbindingen	Niet toegestaan	Wel toegestaan
Fokken	Fokken met genetisch hoornloze mannelijke dieren in de melkveehouderij niet toegestaan	Geen regels op dit gebied
Embryo-transplantatie	Stieren die voortkomen uit embryo-transplantatie mogen niet worden ingezet; extreme vleesrassen zijn verboden	Geen regels op dit gebied
Verzorgen van levenskrachten en voedingskwaliteit
Gebruik biodynamische preparaten	Verplicht	Geen regels op dit gebied
Bewerkingen	Om de levenskracht te behouden zijn er diverse bewerkingen verboden, zoals homogeniseren van melk, rijpen van vlees dmv elektrische behandeling, gebruik van magnetron, gebruik van hoge frequentiedroger (bij kruiden) en chemische modificatie (hydrateren, harden, hydrolyseren)	Genoemde bewerkingen zijn bij biologische producten wel toegestaan
Hulpstoffen	Mogen in bewerkte producten alleen worden gebruikt als ze niet kunnen worden gemist en onschadelijk zijn. Conservering op basis van nitriet, citroenzuur en ascorbinezuur is niet toegestaan.	Genoemde bewerkingen zijn bij biologische producten wel toegestaan
Aromastoffen	Aromatiseren met natuurlijke aroma’s is niet toegestaan. Producten mogen alleen op smaak gebracht worden met kruiden, specerijen en pure extracten	Natuurlijke aroma’s (bijvoorbeeld een aardbeismaak die door een gist is geproduceerd) zijn toegestaan

    29-10-2025 13:09

Ga terug